تبلیغات
اینجا ایران است - زکات فطره و مسائل آن از دیدگاه آیت الله العظمی شبیری زنجانی

زکات فطره و مسائل آن از دیدگاه آیت الله العظمی شبیری زنجانی

 

نوع مطلب :علما و مراجع شیعه ،شیعیان ،احکام ،فقه ،

نوشته شده توسط:متین .

رساله توضیح المسائل (شبیرى)، ص: 412‌

زكات فطره

مسأله 1999- زكات فطره بر انسانى كه بالغ و عاقل است و بیهوش و فقیر نیست لازم بوده و باید براى خودش و كسانى كه نان‌خور او هستند، هر نفرى یك صاع از خوراكیهاى رایج در آن منطقه، همچون گندم، جو، خرما، كشمش، برنج و مانند اینها، به مستحقّ بدهد و اگر پول یكى از اینها را هم بدهد كافى است، در مورد اندازۀ صاع در مسأله 1872 توضیحاتى داده شد و گفتیم كه وزن هر صاع بنا بر مشهور در تمام غلّات، 1170 درهم مى‌باشد كه با تبدیل آن به اوزان كنونى، تقریبا وزن 830/ 2 كیلوگرم را به دست آورده‌اند، ولى گفتیم كه ظاهراً وزن درهم بیش از مقدارى است كه مبناى محاسبه فوق مى‌باشد، بنابر یك محاسبه وزن هر صاع تقریبا 47/ 3 و بر طبق محاسبه دیگر تقریبا 66/ 3 كیلوگرم مى‌باشد، همچنین پیشتر اشاره كردیم كه صاع، پیمانه بوده و نه وزن مشخّص و اوزان فوق ظاهراً براى گندم متوسّط تعیین شده، بنابراین حجم صاع مابین 3/ 4 تا 9/ 4 لیتر خواهد بود، این حجم در غلّات سبكتر از گندم، همچون جو، وزنى كمتر از اوزان فوق دارد.


بقیه در ادامه مطلب


مسأله 2000- كسى كه مخارج سال خود و عیالاتش را ندارد و كسبى هم ندارد كه بتواند مخارج سال خود و عیالاتش را بگذراند فقیر است و دادن زكات فطره بر او واجب نیست.

مسأله 2001- كسى كه در ماه رمضان شرایط وجوب زكات فطره را كه در مسأله 1999 گفته شد دارا باشد، چنانچه این شرایط تا طلوع آفتاب روز عید فطر باقى باشد بى‌تردید زكات فطره بر وى واجب است، بلكه بنا بر احتیاط واجب اگر یكى از این شرایط را تا هنگام طلوع آفتاب روز عید فطر از دست بدهد، باز زكات فطره تعلّق‌

رساله توضیح المسائل (شبیرى)، ص: 413‌

مى‌گیرد.

همچنین است در مورد نان‌خور انسان، كه اگر در قسمت آخر ماه رمضان نان‌خور انسان به شمار آید و این امر تا طلوع آفتاب روز عید فطر ادامه یابد، بى‌تردید زكات فطره بر انسان واجب است، و اگر تا طلوع آفتاب ادامه نیابد، مثلًا آن شخص در این فاصله از دنیا برود، به احتیاط واجب زكات فطرۀ وى لازم مى‌باشد.

این مسأله، مبناى مسائل آینده است، ولى چون بین احتیاط واجب و فتوا در عمل تفاوتى نیست، براى سهولت فهم مسائل، بین باقى‌ماندن شرایط تا طلوع آفتاب و عدم باقى ماندن آن فرقى نخواهیم گذاشت.

مسأله 2002- زكات فطرۀ تمام نان‌خورهاى انسان لازم است؛ كوچك باشند یا بزرگ، مسلمان باشند یا كافر، دادن خرج آنان بر او واجب باشد یا نه، در شهر خود او باشند یا در شهر دیگر. و اگر كسى را كه نان‌خور اوست وكیل كند كه از مال او فطره خود را بدهد، چنانچه اطمینان داشته باشد كه فطره را مى‌دهد، لازم نیست خودش فطرۀ او را بدهد.

مسأله 2003- زكات فطرۀ كسى بر انسان واجب است كه «نان‌خور»- بدون هیچ قیدى- خوانده شود، ولى كسى كه فقط با قیدى نان‌خور خوانده مى‌شود مثلًا تنها «نان‌خور در شب عید فطر» یا «نان‌خور در روز آخر ماه رمضان» به وى گفته مى‌شود، زكات فطرۀ وى بر انسان واجب نیست.

بنابراین مهمانى كه قبل از غروب آفتاب شب عید فطر وارد منزل انسان مى‌گردد، اگر بنا دارد مدّت طولانى مهمان بوده به گونه‌اى كه «نان خور» بدون هیچ قیدى، بشمار مى‌آید، زكات فطرۀ وى واجب است، ولى اگر تنها همان شب را مهمان است زكات فطرۀ وى واجب نیست، هر چند احتیاط مستحبّ آن است كه زكات فطرۀ او را هم بدهد و اگر در طول ماه رمضان نان خور انسان باشد بنا بر احتیاط واجب زكات فطرۀ وى بر انسان واجب است.

در هر صورت در جاهایى همچون این مسأله كه به طور مسلّم نمى‌توان زكات را به‌

رساله توضیح المسائل (شبیرى)، ص: 414‌

گردن مهمان یا صاحب‌خانه دانست، چنانچه یكى از آن دو با اجازۀ دیگرى زكات فطره را به نیّت كسى كه واقعاً زكات فطره به گردن اوست بدهد كافى است و بر دیگرى پرداخت مجدّد زكات فطره لازم نیست.

مسأله 2004- فطرۀ مهمانى كه پیش از غروب شب عید فطر بدون رضایت صاحب‌خانه وارد شده و مدّتى نزد او مى‌ماند به گونه‌اى كه نان خور او حساب مى‌گردد، بنا بر احتیاط واجب، لازم است و همچنین است فطرۀ كسى كه انسان را مجبور كرده‌اند كه خرجى او را بدهد.

مسأله 2005- فطرۀ میهمانى كه بعد از غروب شب عید فطر وارد مى‌شود، بر صاحب‌خانه واجب نیست، اگر چه پیش از غروب او را دعوت كرده باشد و در منزل وى هم افطار كند و قرار است مدّت طولانى میهمان وى باشد.

مسأله 2006- اگر كسى هنگام غروب شب عید فطر دیوانه باشد، زكات فطره بر او واجب نیست.

مسأله 2007- اگر پیش از غروب، بچه بالغ شود، یا دیوانه عاقل گردد یا فقیر غنى گردد، در صورتى كه سایر شرایط واجب شدن فطره را دارا باشد، باید زكات فطره را بدهد.

مسأله 2008- بر كسى كه در هیچ مقدارى از ماه رمضان شرایط وجوب زكات فطره را دارا نباشد، زكات فطره واجب نیست ولى اگر تا پیش از ظهر روز عید شرایط وجوب زكات فطره در او پیدا شود مستحبّ بلكه مطابق احتیاط استحبابى است كه زكات فطره را بدهد.

مسأله 2009- كافرى كه بعد از غروب شب عید فطر مسلمان شود، فطره بر او واجب نیست، ولى مسلمانى كه شیعه نبوده، اگر بعد از دیدن ماه، شیعه شود، باید زكات فطره را بدهد.

مسأله 2010- كسى كه فقط به اندازۀ یك صاع (كه مقدار آن در مسأله 1999 گفته شد) گندم و مانند آن دارد، مستحبّ است زكات فطره را بدهد و چنانچه عیالاتى داشته‌

رساله توضیح المسائل (شبیرى)، ص: 415‌

باشد و بخواهد فطرۀ آنها را هم بدهد، مى‌تواند به قصد فطره، آن یك صاع را به یكى از عیالاتش بدهد، و او هم به همین قصد به دیگرى بدهد و همچنین تا به نفر آخر برسد و بهتر است نفر آخر چیزى را كه مى‌گیرد، به كسى بدهد كه از خودشان نباشد، و اگر یكى از آنها صغیر یا دیوانه باشد، ولىّ او بجاى او مى‌گیرد و احتیاط مستحبّ آن است كه چیزى را كه براى صغیر یا دیوانه گرفته، به كسى ندهد.

مسأله 2011- اگر بعد از غروب شب عید فطر بچه‌دار شود، یا كسى نان خور او حساب شود، واجب نیست فطرۀ او را بدهد، اگر چه مستحبّ بلكه مطابق احتیاط استحبابى است فطرۀ كسانى را كه بعد از غروب تا پیش از ظهر روز عید نان‌خور او حساب مى‌شود بدهد.

مسأله 2012- اگر انسان نان‌خور كسى باشد و پیش از غروب، نان‌خور كس دیگر شود، فطرۀ او بر كسى كه نان‌خور او شده واجب است، مثلًا اگر دختر پیش از غروب به خانۀ شوهر رود، شوهرش باید فطرۀ او را بدهد.

مسأله 2013- كسى كه دیگرى باید فطرۀ او را بدهد، واجب نیست فطرۀ خود را بدهد.

مسأله 2014- اگر فطرۀ انسان بر كسى واجب باشد و او فطره را ندهد، بر خود انسان واجب نمى‌شود.

مسأله 2015- اگر كسى كه فطرۀ او بر دیگرى واجب است خودش فطره را بدهد، از كسى كه فطره بر او واجب شده ساقط نمى‌شود، ولى اگر از طرف كسى كه فطره بر او واجب شده با اجازۀ او بدهد، كفایت مى‌كند.

مسأله 2016- زنى كه شوهرش مخارج او را نمى‌دهد، چنانچه نان‌خور كس دیگر باشد فطره‌اش بر آن كس واجب است و اگر نان‌خور كس دیگر نیست، در صورتى كه فقیر نباشد، باید فطرۀ خود را بدهد.

مسأله 2017- كسى كه سیّد نیست، نمى‌تواند به سیّد فطره بدهد، حتّى اگر سیّدى نان‌خور او باشد، نمى‌تواند فطرۀ او را به سیّد دیگر بدهد.

رساله توضیح المسائل (شبیرى)، ص: 416‌

مسأله 2018- فطرۀ طفلى كه از مادر یا دایه شیر مى‌خورد، بر كسى است كه مخارج مادر یا دایه را مى‌دهد، ولى اگر مادر یا دایه مخارج خود را از مال طفل برمى‌دارد، فطرۀ طفل بر كسى واجب نیست، ولى فطرۀ مادر یا دایه بنابر احتیاط واجب از مال طفل برداشته مى‌شود.

مسأله 2019- انسان اگر چه مخارج عیالاتش را از مال حرام بدهد، باید فطرۀ آنان را از مال حلال بدهد.

مسأله 2020- اگر انسان كسى را اجیر كند و شرط كند كه مخارج او را بدهد، باید فطرۀ او را هم بدهد، ولى چنانچه شرط كند كه مقدار مخارج او را بدهد و مثلًا پولى براى مخارجش بدهد، واجب نیست فطرۀ او را بدهد.

مسأله 2021- اگر كسى بعد از غروب شب عید فطر بمیرد، باید فطرۀ او و عیالاتش را از مال او بدهند، ولى اگر پیش از غروب بمیرد، واجب نیست فطرۀ او و عیالاتش را از مال او بدهند، همچنین اگر یكى از عیالات انسان بعد از غروب شب عید فطر بمیرد پرداخت فطرۀ او بر انسان واجب است، ولى اگر پیش از غروب بمیرد، لازم نیست فطرۀ او را بپردازند.

________________________________________
زنجانى، سید موسى شبیرى، رساله توضیح المسائل (شبیرى)، در یك جلد، انتشارات سلسبیل، قم - ایران، اول، 1430 ه‍ ق



 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


سخنی با بازدیدکنندگان چهارشنبه 15 آبان 1392
خالی نبودن زمین از حجت خدا - روایت پنجاه و نهم - 59 یکشنبه 12 آبان 1392
خالی نبودن زمین از حجت خدا - روایت پنجاه و هشتم - 58 شنبه 11 آبان 1392
خالی نبودن زمین از حجت خدا - روایت پنجاه و هفتم - 57 جمعه 10 آبان 1392
خالی نبودن زمین از حجت خدا - روایت پنجاه و ششم - 56 پنجشنبه 9 آبان 1392
خالی نبودن زمین از حجت خدا - روایت پنجاه و پنجم - 55 چهارشنبه 8 آبان 1392
خالی نبودن زمین از حجت خدا - روایت پنجاه و چهارم - 54 سه شنبه 7 آبان 1392
خالی نبودن زمین از حجت خدا - روایت پنجاه و سوم - 53 دوشنبه 6 آبان 1392
خالی نبودن زمین از حجت خدا - روایت پنجاه و دوم - 52 یکشنبه 5 آبان 1392
خالی نبودن زمین از حجت خدا - روایت پنجاه و یکم - 51 شنبه 4 آبان 1392
خالی نبودن زمین از حجت خدا - روایت پنجاهم - 50 جمعه 3 آبان 1392
خالی نبودن زمین از حجت خدا - روایت چهل و نهم - 49 پنجشنبه 2 آبان 1392
عید غدیر پنجشنبه 2 آبان 1392
خالی نبودن زمین از حجت خدا - روایت چهل و هشتم - 48 چهارشنبه 1 آبان 1392
خالی نبودن زمین از حجت خدا - روایت چهل و هفتم - 47 سه شنبه 30 مهر 1392
لیست آخرین پستها